eBangor

Cynyddu amlygiad plant i'r Gymraeg: Dylanwad rhaglenni cyw ar ddatblygiad geirfa plant a'u hadnabyddiaeth o reolau cystrawennol

Williams, Nia Cathryn (2016) Cynyddu amlygiad plant i'r Gymraeg: Dylanwad rhaglenni cyw ar ddatblygiad geirfa plant a'u hadnabyddiaeth o reolau cystrawennol. PhD thesis, Prifysgol Bangor University.

[img] Text
Signed Declaration Williams.pdf
Restricted to Repository staff only

Download (451kB)
[img]
Preview
Text
Williams N PhD 2016.pdf

Download (3MB) | Preview

Abstract

Mae ymchwil ym maes seicoieithyddiaeth wedi amlygu pwysigrwydd amlder mewnbwn a rhyngweithio i sicrhau caffaeliad llwyddiannus o iaith ac mae’r patrymau hyn o drosglwyddo iaith yn cael eu defnyddio i gefnogi damcaniaethau blaengar megis Tomosello (2000) a Gathercole (2007). Bwriad yr ymchwil hwn oedd archwilio dull penodol o gynyddu amlygiad plant a theuluoedd L1 Saesneg i fodelau L1 Cymraeg trwy ddefnydd o’r teledu. Gan seilio’r fethodoleg ar ddulliau ymchwil arbrofol, cymharodd Astudiaeth 1 effaith gwylio rhaglenni teledu Cymraeg, wrth neu heb ryngweithio gydag oedolyn, ag effaith gwrando ar straeon Cymraeg neu Saesneg ar ddatblygiad iaith Gymraeg plant L1 Saesneg 4 i 5 mlwydd oed tra yn yr ysgol. Dangosodd y canlyniadau gynnydd yn bennaf yn adnabyddiaeth y plant oedd wedi gwylio’r teledu o eirfa Gymraeg, gyda mymryn o gynnydd o ran gramadeg, ond roedd y cynnydd mwyaf amlwg pan roedd yr ymchwilydd yn rhyngweithio gyda'r plant yn ystod y gwylio. Edrychodd Astudiaeth 2 ar effaith rhaglenni teledu Cymraeg ar blant L1 Saesneg 2 i 3 blwydd oed yn y cartref. Er nad oedd cynnydd amlwg i’w weld o ran y Gymraeg, roedd y teledu yn fodd o amlygu’r plant i batrymau iaith nad oedd yn gyfarwydd iddyn nhw a hynny mewn ffordd lle’r oedd y plant yn cael mwynhad. Aeth Astudiaeth 3 ati i ganfod agwedd rhieni tuag at y teledu fel cyfrwng a thuag at ddwyieithrwydd a’r Gymraeg, gan ymholi am arferion gwylio teledu yn y cartref ac unrhyw ymwybyddiaeth o’r gwasanaeth @TiFiaCyw sy’n annog rhieni di-Gymraeg i ryngweithio gyda’u plant tra’n gwylio rhaglenni Cyw. Datgelodd y canlyniadau gefnofaeth i’r cysyniad y tu ôl i’r gwasaneth, ond prin oedd y defnydd o’r gwasanaeth hwnnw. Mae angen rhagor o waith i sicrhau ei fod wedi ei farchanta’n effeithiol ar gyfer y gynulleidfa darged. Mae goblygiadau'r canfyddiadau hyn ar gyfer agweddau penodol ar addysg ddwyieithog a chynllunio ieithyddol bwriadus, ynghyd â’u cyfraniad i ddamcaniaethau ymchwil, yn cael eu trafod.

Item Type: Thesis (PhD)
Subjects: Degree Thesis
Departments: College of Business, Law, Education and Social Sciences > School of Education
Degree Thesis
Date Deposited: 18 Dec 2017 11:11
Last Modified: 18 Dec 2017 11:11
URI: http://e.bangor.ac.uk/id/eprint/10851
Administer Item Administer Item

eBangor is powered by EPrints 3 which is developed by the School of Electronics and Computer Science at the University of Southampton. More information and software credits.